Aardappelgratin met Gruyère
Er zijn gerechten die je eet en gerechten die je onthoudt. Aardappelgratin — of gratin dauphinois, zoals de Fransen het noemen — valt in de tweede categorie. De combinatie van zacht gegaarde aardappelen, romige saus en dat diep goudbruine kaaskorstje is zo eenvoudig en tegelijk zo onweerstaanbaar.
De sleutel ligt bij twee dingen: de kwaliteit van de kaas en het geduld om de gratin echt goed gaar te laten worden. Gruyère is hier de perfecte keuze. De licht nootachtige, fruitige smaak van deze Zwitserse bergkaas past als gegoten bij de zoetheid van aardappelen in room. Hij smelt fraai, vormt een prachtig korstje en geeft de gratin die diepte die hij nodig heeft.
Dit is geen haastwerk. De 40 minuten onder folie zorgen ervoor dat de aardappelen volledig garen zonder dat de bovenkant aanbrandt. Die laatste twintig minuten zonder folie geven het korstje. Niet overslaan, niet inkorten.
Serveer naast een simpel groen salade en een goed glas witte Bourgogne. Of gewoon zo, want dit gerecht is al een maaltijd op zichzelf.
Bereiding
-
Verwarm de oven voor op 180°C (hetelucht 160°C). Vet een ovenschaal van circa 25x20 cm in met de roomboter. Wrijf de bodem en wanden daarna in met een gehalveerd knoflookteentje voor extra aroma.
5 min -
Schil de aardappelen en snijd ze met een mandoline of scherp mes in dunne plakken van 3-4 mm. Leg ze direct in koud water zodat ze niet verkleuren. Droog ze daarna goed met een schone theedoek — vocht is de vijand van een knapperig korstje.
10 min -
Hak de resterende knoflook fijn. Verwarm in een steelpan de slagroom en melk samen met de knoflook, nootmuskaat, tijm, zout en peper op laag vuur. Breng langzaam aan de kook en haal dan direct van het vuur. Laat 5 minuten trekken en zeef daarna.
8 min -
Leg een laag aardappelplakken overlappend in de schaal. Giet er een deel van de roomsaus over en strooi wat geraspte Gruyère erover. Herhaal dit twee tot drie keer, eindig met een laag aardappelen en een royale laag kaas bovenop.
8 min -
Druk de gratin voorzichtig aan met een spatel zodat de aardappelen goed in de saus liggen. Dek de schaal af met aluminiumfolie.
2 min -
Bak de gratin 40 minuten afgedekt in de oven. De aardappelen moeten dan gaar zijn: steek er een mesje in, dat moet zonder weerstand gaan.
40 min -
Verwijder de folie en verhoog de oventemperatuur naar 210°C. Bak nog 15-20 minuten tot de bovenkant diep goudbruin en bubbelig is.
20 min -
Laat de gratin 10 minuten rusten voor het serveren. Dit is essentieel: de saus dikt in, de gratin snijdt beter en de smaak verdiept zich.
10 min
Tips
- Vastkokende aardappelen zoals Nicola of Charlotte houden hun vorm. Bloemige soorten zoals Eigenheimer vallen uit elkaar en maken de gratin papperig.
- Rasp de Gruyère grof — grove rasp smelt langzamer en geeft een mooier, taaier kaaskorstje dan fijn geraspt.
- Maak de gratin een dag van tevoren: laat afkoelen, dek af en bewaar in de koelkast. Opwarmen in 30 minuten op 160°C maakt hem nog smeuïger.
Meer met gruyere
Croque madame
"De klassieke Franse croque monsieur, maar dan met een zacht gebakken ei bovenop. Met bechamelsaus..."
Croque monsieur met Gruyère
"De klassieke Franse gegrilde broodjes met smeuïge Gruyère en ham, gedrenkt in een lichte..."
Gegratineerde uien met Gruyère
"Langzaam gekaramelliseerde uien overgoten met een laagje gesmolten Gruyère. De perfecte begeleider..."
Over gruyere
Leer alles over de smaak, textuur, rijping en gebruik van gruyere in de keuken.